Kuchnia cypryjska, czyli czym chata bogata!

Kuchnia cypryjska skłania do długiego biesiadowania przy stole, a tradycyjne meze, dobre wino i towarzystwo sprawiają, że człowiek na Cyprze czuje, że żyje!

Meze mięsne na Cyprze

Kuchnia cypryjska – meze

Gdy niespodziewani goście pojawiali się w domu cypryjskiej gospodyni, ta częstowała ich wszystkim, co miała. W ten sposób powstało meze. Zastanawiacie się co to? Otóż meze (mezé – pisowania oryginalna) to posiłek złożony z wielu małych porcji różnych dań. Słowo „meze” oznacza w języku cypryjskim „smaki” i doskonale oddaje ideę tego posiłku, czyli smakowanie.

Meze rybne - kałamarnica i ośmiornica

Chcecie spróbować tradycyjnych dań cypryjskich, ale boicie się, że nie traficie w swój smak i stracicie pieniądze, ale i nerwy?  Meze to najlepsze rozwiązanie tego problemu. Możecie zamówić je na Cyprze w prawie każdej restauracji. Koszt meze waha się w zależności od jego rodzaju: rybna wersja jest droższa (18 – 21 EUR za osobę), zaś mięsna trochę tańsza (15 – 18 EUR za osobę).

Na meze przychodzimy zawsze z towarzyszem albo nawet kilkoma, ponieważ nie jest możliwe zamówienie tylko jednej porcji (minimum dwie). Każdy talerzyk meze jest wypełniony czymś innym, więc restauracje nie chce robić zestawu dań tylko dla jednego gościa. Bardzo dobrym pomysłem jest przyjście do restauracji we czwórkę i zamówienie dwóch lub trzech meze, zamiast czterech. Oszczędzacie w ten sposób pieniądze, a nic nie tracicie, ponieważ zestawy są bardzo duże.

Sałatka farmerska i różne rodzaje sosów - Kuchnia cypryjska

Zestawy meze różnią się w zależności od restauracji, do której pójdziemy, ale pewne elementy są stałe. Na pewno na stole pojawi się sałatka farmerska, która bardzo przypomina sałatkę grecką (warzywa + ser feta), chociaż z pewnymi różnicami (kapusta, brak oliwek). Do tego na pewno podane zostaną chlebki pita albo frytki, ser halloumi i dipy. Ta ostatnia część meze jest bardzo ważna. Dipy są robione na świeżo i jest wiele ich rodzajów, np. tzatziki (grecki jogurt, ogórek, oliwa, czosnek) czy tahini (pasta na bazie nasion sezamu). Dipy je się razem z chlebem, ale w specyficzny sposób. Cypryjczycy nakładają kilka rodzajów sosów na talerz małymi łyżeczkami, a następnie biorą małe kawałki chleba, smarują je i zjadają. Mięsna wersja meze jest bogatsza niż rybna, chociaż myślałam, że będzie odwrotnie. Wynika to z bardzo dużej różnorodności podawania mięsa na Cyprze o czym napiszę więcej poniżej.

Golonka - jedno z dań w mięsnym meze - Kuchnia cypryjska

Osobiście, dużo bardziej smakowało mi meze mięsne, chociaż zdecydowanie nie jestem rasowym mięsożercą. Restaurator w tawernie Yefseis En Lefko w Larnace przyniósł nam w zestawie z mięsem bardzo dużo półmisków z serami, zapiekane bakłażany, a także sosy, sałatkę i grzyby. Zwieńczeniem naszego meze była golonka. W wersji rybnej na koniec przynoszona jest ryba – okoń morski (ang. Sea bass).

Kuchnia cypryjska – ser halloumi

Jeden z najważniejszych lokalnych produktów Cypru. Jest obowiązkowym dodatkiem do wielu dań i nieodłącznym elementem meze. Ser ten jest bogaty w składniki odżywcze i nie traci ich po podgrzaniu. Jest bardzo plastyczny, często podawany po prostu grillowany. Prawdziwy ser halloumi musi zawierać w sobie minimum 50% mleka koziego lub owczego. Wszystkie sery niespełniające tej normy nie mogą być nazywane serami halloumi.

Kuchnia cypryjska – mięsa i ryby

Bakłażany wypełnione farszem mięsnym - Kuchnia cypryjska

 

Na Cyprze je się zdecydowanie więcej mięsa, ponieważ jest ono bardzo tanie i wszędzie dostępne. Ryby są za to bardzo drogie, ponieważ nie ma ich za wiele wokół wyspy. Na Cyprze z powodu często występujących susz, postanowiono deszczówkę wykorzystywać jako zapas wody. Jest ona przechowywana w specjalnych zbiornikach retencyjnych. Niestety, wpływa to negatywnie na faunę wodną, nie wchodząc w szczegóły tego procesu, gdy nie ma normalnego obiegu deszczówki, ryby w wodzie nie mają co jeść i jest ich znacznie mniej niż być powinno.

Kuchnia cypryjska – MIĘSA

Mięsny talerz - Kuchnia cypryjska

Jest kilka cypryjskich dań mięsnych, których musicie spróbować:

Sheftalia – to rodzaj kiełbasy, która owijana jest cienką błoną tłuszczu obejmującą jelita świni, krowy lub owcy. Błona wypełniona jest mięsem wieprzowym albo jagnięciną. Do wnętrza dodaje się również dosyć duże kawałki pietruszki. Wygląda to trochę jak nasze polskie mielone. Dzięki temu, że błona jest opiekana nad żywym ogniem, środek sheftalia jest bardzo soczysty. Polecam spróbować tego dania, nie zrażajcie się tym jak jest robione.

Souvla (σούβλα) – to cypryjskie szaszłyki wypiekane na grillu. Mięso jest krojone w dosyć duże kawałki i nie jest niczym przekładane. Z reguły robi się szaszłyki z karkówki i łopatki jagnięcej albo wieprzowej. Mięso pieczone jest bardzo długo.

Souvla - mięso przygotowywane na grillu

Dolmades – to cypryjskie gołąbki – mięso z ryżem zawijane jest w liście winorośli.

Kleftiko – mięso jagnięce pieczone we własnym sosie w piecu zwanym ofton. Kleftiko podaje się najczęściej z ziemniakami, a także warzywami, np. marchewką, cebulą czy pomidorem.

Tavas – to jagnięcina duszona przez wiele godzin w specjalnym garnku z ziemniakami i warzywami. Danie to jest bardzo wyraziste w smaku, przyprawiane jest, m.in. kminkiem.

Kuchnia cypryjska – ryby

Kuchnia cypryjska - okoń morski

Skoro już wiecie, że nie ma ich zbyt wiele na Cyprze, to macie też świadomość, że mogą być mrożone. Są, na szczęście ryby, które z pewnością dostaniecie świeże. Oto one:

Sea bass – okoń morski, jedna z najpopularniejszych na Cyprze ryb. Jest bardzo delikatna w smaku . Wielkość ma raczej średnią, więc możecie się nią nie najeść, ale warto jej spróbować, bo jest pyszna.

Kuchnia cypryjska - okoń morski z ryżem i warzywami

Sea bream – dorada, ryba ta jest popularna również w Polsce.

Barwena (ang. red mullet) – czerwona, średniej wielkości ryba (największe osobniki osiągają 40 cm długości), która posiada bardzo soczyste mięso. Swój kolor barwena zawdzięcza diecie obfitującej w krewetki i inne małe zwierzęta żyjące na dnie morza.

Marida – małe rybki, które są grillowane. Można je zjadać w całości, ponieważ są bardzo delikatne. Podaje się je w dużej ilości.

Kuchnia cypryjska – wino

Wino jest najważniejszym alkoholem produkowanym na wyspie. Cypr jest pierwszym państwem europejskim produkującym wino i robi to naprawdę dobrze! Cypryjskie wina uchodzą za jedne z najlepszych na świecie. Najwięcej tego trunku, w przeliczeniu na mieszkańca, produkuje się również na Cyprze. Wydaje się oczywiste, że wino jest nieodłącznym elementem biesiad i pije je tutaj prawie każdy 😉

Wino w sklepach i restauracjach jest bardzo tanie. Butelkę możecie kupić już od 1,5 EUR, czyli około 7 zł. W restauracjach ceny za wino zaczynają się od kilku EUR. Warto spróbować lokalnie produkowanych trunków. Zapytajcie w sklepie o rodzinne marki. Takie wina wcale nie będą dużo droższe (ok. 5-6 EUR), za to w smaku są wyśmienite.

Pod koniec sierpnia w Limassol odbywa się Festiwal Wina, na który zjeżdżają się mieszkańcy wyspy, a także turyści. Jest to bardzo popularna impreza obfitująca w atrakcje, m.in. równolegle odbywają się na festiwalu występy wokalno-taneczne, przedstawienia teatralne i degustacje wina. Wstęp na festiwal jest bezpłatny, ale jeżeli chcecie popróbować trunków to musicie zapłacić za taką możliwość.

Wino jest również produkowane przez niektóre restauracje albo sprzedawane bez nazwy jako własne. Tak zwane „house wine” jest tanie i z reguły całkiem dobre.

Kuchnia cypryjska – słodycze

Słodycze cypryjskie są, przede wszystkim, bardzo słodkie! Popularne na wyspie są zarówno greckie, jak i tureckie słodkości. Oto niektóre z nich:

Lukumi - kuchnia cypryjska

Loukoumi (lukumi) – można je w uproszczeniu nazwać galaretkami obtaczanymi w cukrze pudrze, choć nie zawierają żelatyny. Masa na te cukierki jest mieszana i podgrzewana w specjalnej kadzi przez 6 godzin, następnie stygnie przez całą noc i następnego dnia jest krojona i obsypywana cukrem pudrem. Lukumi składają się z cukru, skrobi kukurydzianej i dodatków: aromatów albo orzechów. Ilość smaków tych słodyczy jest zatrważająca nawet dla takiego łasucha jak ja. Bardzo popularne są lukumi różane z dodatkiem olejku eterycznego róży, a także cytrynowe czy bergamotowe. Osobiście próbowałam również smaku czekoladowego z orzechami, a także ouzo, czyli greckiego alkoholu z anyżem. Warto wybrać się do jednej z rodzinnych firm, które produkują lukumi. Mnie wyszkoliła pani Ksenia z Pafos :)

Carob cream – krem czekoladowy z wyciągiem z owoców drzewa świętojańskiego. Smakuje podobnie jak nutella, ale jest od niej dużo tańszy. To jeden z produktów, który przywozi się do domu, żeby pamiętać dłużej smaki Cypru.

Soutzoukos - sprasowany sok z winogron z dodatkami

Soutzoukos – to słodycze, które dostaniecie również w Gruzji. Soutzoukos wyrabia się z soku z winogron i czasami dodaje się do niego, np. sok z granatu, orzechy albo syrop z karobu. Wyglądem przypomina on świecę, a według mnie smakuje też podobnie 😉

Baklava (bakława lub baklawa) – przesłodki deser, na który składają się cieniutkie, listkowe ciasto filo, miód i orzechy. Baklavę się piecze, a następnie polewa lukrem i posypuje zmiażdżonymi, niesolonymi orzechami pistacjowymi. Jest to deser bardzo popularny w Turcji, ale pojawia się również coraz częściej w Polsce.

Kawa cypryjska i figi w miodzie - kuchnia cypryjska

Kawa cypryjska – jest to słodka odmiana espresso. Można ją zamawiać w restauracjach i barach w różnym stopniu posłodzenia. Rekomenduje się średni stopień i tylko taki spróbowałam na miejscu. Kawa ta jest dosyć mocna, bardzo aromatyczna i gęstsza niż inne kawowe napoje. Do kawy cypryjskiej warto zamówić, np. figi w miodzie –  pychota!

Kuchnia cypryjska – owoce i warzywa

Kuchnia cypryjska – owoce

Pomarańcze – Największe plantacje pomarańczy na Cyprze znajdują się pod Limassol. Drzewa owocowe ciągną się tam kilometrami i muszę przyznać, że bardzo, ale to bardzo, zazdroszczę ich Cypryjczykom. Pomarańcze dojrzewające w słońcu mają tam nieziemski smak!

Słoneczne cypryjskie pomarańcze :)

Cytryny – Na Cyprze rosną również drzewa cytrynowe. Posiadacze działek i domków dosyć często mają takie drzewo na swoim terenie. W restauracjach do wielu dań podaje się połówkę cytryny. Zapytałam kelnera, czy rzeczywiście używa się jej tutaj do wszystkiego? Odpowiedział, że właściwie tak, z wyjątkiem chleba.

Truskawki – rosną na Cyprze przez prawie cały rok z wyjątkiem zimy. Byłam na wyspie w kwietniu i kupiłam sobie cały pojemnik tych owoców.

Pomelo, mango, brzoskwinie, morele, arbuz – wszystkie one rosną sezonowo na Cyprze.

Karob na drzewie - kuchnia cypryjska

Karob  (carob) – owoc drzewa świętojańskiego (inaczej szarańczyn strąkowy). Karob jest niezwykle zdrowy i odżywczy. Zawiera w sobie tak dużo substancji dobrze wpływających na organizm ludzki, że mówi się, że gdyby nastał głód na Cyprze, to wystarczyłoby żywić się tylko karobem, żeby przeżyć. W smaku przypomina on bardzo kakao, dlatego często jest jego zamiennikiem. Korab jest gotowy do jedzenia, gdy jest ciemny i wysuszony. Na Cyprze dostaniecie wiele produktów z dodatkiem karobu, np. syrop z karobu czy krem à la nutella. CIEKAWOSTKI: Nasiona drzewa świętojańskiego znajdujące się w jadalnych strąkach ważą dokładnie tyle, co jeden karat. Karobem żywił się ponoć Jan Chrzciciel.

Kuchnia cypryjska – warzywa

Taro, zwane również kolokazją (kolokasi) – warzywo występujące na Cyprze i używane podobnie jak w Polsce ziemniaki. Jest to roślina tropikalna, która występuję tylko na niektórych obszarach na świecie. Dodaje się ją do mięs, a także innych warzyw. Przeznaczona jest do duszenia lub smażenia w czerwonym winie. Warzywo to wyglądem przypomina coś pomiędzy burakiem i marchewką, ma stożkowaty kształt.

Szpinak – Cypr jest jednym z najważniejszych producentów tej rośliny w Europie.

Rukola (rokietta siewna) – bardzo popularna na świecie roślina, która również w Polsce stała się jednym z ulubionych dodatków do sałatek. W smaku jest dosyć ostra. Cypr z roku na rok zwiększa jej eksport.

Okra (piżmian) – roślina pochodząca z Afryki, bardzo mało znana w Polsce. Jest niezwykle bogata w błonnik. Ponoć w smaku wyczujecie mieszankę bakłażana i fasoli szparagowej, ale niestety nie jestem tego w stanie potwierdzić, bo nigdy jej nie próbowałam. Do gotowania używa się niedojrzałych owoców okry.

Jesteście chętni, żeby odwiedzić Cypr? Macie jakieś pytania? Bądźcie na bieżąco! Zapraszam do polubienia mojego fanpage’a na Facebooku:  https://www.facebook.com/podrozodkuchni

Czytaj także:

Kuchnia tatarska

Kuchnia kreolska 

  • http://www.projektblou.pl/ Monika

    Słodycze cypryjskie Loukoumi są najohydniejszą rzeczą jaką kiedykolwiek jadłam w życiu 😀 Jadłam to jakies 10 lat temu, może mój smak się zmienił i teraz były by smaczniejsze ? :)

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Mi też kiedyś lukumi nie smakowało, ale tym razem było lepsze. Być może dlatego, że zostało zrobione na moich oczach i było świeże :)

  • http://www.zastrzykinspiracji.pl/ Zastrzyk inspiracji

    Wydaje mi się, że miałam okazję skosztować Soutzoukos i Loukoumi – znajomi przywieźli mi te przysmaki ze swojej podróży. Nie smakowały mi zbytnio :) Myślę, że chętnie spróbowałabym tych grillowanych ryb – Marida :)

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Mi też specjalnie nie smakują, chociaż świeże loukoumi jest dużo lepsze niż kupowane w sklepie. W ogóle wolę czekoladowe słodycze, na moje nieszczęście…. niestety 😉

  • Anita Skowera

    Meze wydaje się być troszkę podobne do hiszpańskich tapasów, ale po przeczytaniu posta najbardziej nabrałam ochoty na Kleftiko;-)

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Jest trochę podobne, ale tapas stawia się na stole znacznie mniej :) i różni się ono w smaku od cypryjskiego meze, jest dużo lżejsze.

  • http://pattravel.pl PatTravel

    Bardzo odpowiada mi cypryjska kuchnia, a szczególnie jej wpływy greckie i tureckie

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      O widzisz, a mi wpływy tureckie raczej przeszkadzają, no może poza cypryjską kawą, która jest tak naprawdę odpowiednikiem tureckim. Pozdrawiam :)

  • Pawel Szpala

    Cypr czy Chorwacja lub Grecja… ale tego kalmara na drugim zdjęciu bym wciągnął jak złoto :)
    Co do cen – zawsze się zastanawiam dlaczego rybki i owoce morza w krajach, które praktycznie są otoczone morzem są tak drogie. Mam na myśli kraje EU. Tzn. Patrz taki Cypr czy Grecja aby zjeść z coś z knajpy dobrego trzeba wybulić te 20 € minimum czyli defakto tyle samo pieniędzy co w knajpce w Polsce, która ściąga świeże owoce morza do swojej kuchni codziennie.
    Podsumowując mam ochotę dziś na zupę rybną :)

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Co do cen, to w przypadku Cypru bardzo wpływa na to problem z pokarmem dla rybek, co wiąże się z kolei z częstym brakiem wody na tym terenie. Woda, tzw. deszczówka jest trzymana w specjalnych zbiornikach przez co nie ma na wyspie normalnej cyrkulacji wodnej i nie wytwarza się naturalny pokarm dla ryb. Nie wchodząc w szczegóły, wysokie ceny biorą się z braku ryb i potrzeby ich importu z innych państw. PS Mam nadzieję, że zjadłeś zupę rybną :)

  • http://thiefoftheworld.wordpress.com/ Aleksandra Stromecka

    Ojej, kulinarnie przeniosłam się na Cypr i mam ochotę dziś coś zjeść w tym klimacie. Chyba największą ochotę nabrałam na Kleftiko i pyszne wino.

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Super! O to chodziło :) Cieszę się, że skusiłam cię na cypryjskie potrawy! Pozdrawiam ciepło, Marta

  • http://wojazer.co/ Marcin | Wojażer

    Zawsze mam takiego pecha, że trafiam na kulinarne wpisy o poranku, kiedy jestem po lekkim śniadaniu i od razu zachciewa mi się czegoś konkretnego, w tym przypadku ośmiornicy! :) Bardzo smaczny wpis! Pozdrawiam!

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Można powiedzieć, że masz szczęście 😉 Tyle dobroci o poranku :) Bardzo dziękuję i pozdrawiam!

  • Joanna

    Uwielbiam Cypr i jego kuchnię :)

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Ja też, muszę przyznać, że bardzo mi posmakowała :)

  • http://www.charmante.com.pl/ charmante

    Nam odpowiadało najbardziej meze rybne. Więcej różnorodności. Zamówiliśmy jedno meze na dwie osoby, zapłaciliśmy 10 euro w Paphos. Mięsne nam nie smakowało, może dlatego, że inna tawerna, inny kucharz, ale tańce hulańce i swawola urozmaiciła nam wieczór. Kocham Cypr, jeszcze tam wrócę, a może na starość się osiądę i będę prowadziła agroturystykę – me marzenie :)

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      O widzisz, a mi mieliśmy odwrotne wrażenia, że meze mięsne jest dużo ciekawsze. Być może również dobrze trafiliśmy, bo zestaw z restauracji w Larnace był po prostu pyszny! :)

  • renata

    pasuje mi ta cypryjska kuchnia, szczególnie meze i to nawet chyba mięsne, a na deser kawa i figi, mniam

    • http://podrozeodkuchni.pl/ Marta

      Dobry wybór :) Mięsne meze, a na deser figi i słodka kawa 😀

  • Pingback: TOP 21 kuchni świata według blogerów - Podróże od kuchniPodróże od Kuchni()

  • Pingback: Seksowna strona Cypru - Podróże od kuchniPodróże od Kuchni()